Dag van de Migraine: wat je moet weten over deze hersenaandoening
ZorgREGIO - Bijna iedereen heeft weleens hoofdpijn gehad. Vaak volstaat een paracetamol om de klachten te verlichten, maar bij migraine ligt dat anders. Migraine is geen gewone hoofdpijn, maar een hersenaandoening die het dagelijks leven stevig kan ontregelen. Om meer aandacht en begrip te vragen voor deze ziekte is de Internationale Dag van de Migraine in het leven geroepen, die dit jaar op 12 september plaatsvindt.
Migraine is een aandoening in de hersenen die in aanvallen verloopt. Tijdens zo’n aanval ontstaat er plotseling hevige hoofdpijn, meestal aan één kant van het hoofd. De pijn is bonzend en verergert vaak bij beweging. Daarnaast kunnen klachten optreden als braken, duizeligheid of gevoeligheid voor geluid, geuren of fel licht. De meeste mensen met migraine trekken zich terug op een rustige plek om te kunnen herstellen.
De oorzaak ligt in een tijdelijke kortsluiting in hersenen. Die verstoring zorgt ervoor dat zenuwcellen in de hersenstam ineens overactief raken en ontstekingsachtige reacties op gang komen. Dat leidt tot de typische klachten.
De aandoening komt vaker voor dan vaak wordt gedacht. In 2023 stonden bijna 300.000 mensen met migraine geregistreerd bij de huisarts, terwijl het werkelijke aantal vermoedelijk veel hoger ligt. Vrouwen hebben er ongeveer 3,5 keer zo vaak last van als mannen, vooral in de leeftijd tussen 25 en 50 jaar (bron: Hersenstichting).
De fases van een aanval
Een aanval bestaat vaak uit meerdere fasen. Sommige mensen merken vooraf subtiele signalen, zoals een wisselende stemming, onverklaarbare trek in bepaald eten of slecht slapen. Daarna kan een zogeheten ‘aura’ optreden. Hierbij ontstaan er tijdelijk problemen met zien, spreken of voelen. Zo kunnen lichtflitsen, tintelingen of verstoord zicht optreden. Bij anderen volgt de hoofdpijn direct zonder waarschuwing.
De hoofdpijnfase zelf kan uren tot meerdere dagen duren. Na afloop blijven veel mensen nog enkele dagen moe, wazig of prikkelbaar. Concentratieproblemen en overgevoeligheid voor licht of geluid zijn dan nog aanwezig.
Niet iedereen ervaart migraine op dezelfde manier. Bij sommigen ligt de nadruk op hoofdpijn, bij anderen zijn juist de neurologische verschijnselen opvallender. Zo kan het gebeuren dat iemand tijdens een aanval minder goed ziet, moeite heeft met praten of een doof gevoel krijgt in een arm of been. Als dit voor het eerst voorkomt, is het belangrijk om contact te zoeken met een arts om andere aandoeningen, zoals een TIA of epilepsie, uit te sluiten.
Wat een aanval kan uitlokken
De kans op een aanval hangt samen met verschillende factoren. Verstoringen in het dagelijkse ritme, zoals te weinig slaap of maaltijden overslaan, kunnen een rol spelen. Ook stress, hormoonschommelingen of fel licht worden vaak genoemd als uitlokkers. Bepaalde voedingsmiddelen worden soms in verband gebracht met migraine, maar dat verband is ingewikkeld. Soms ontstaat juist trek in bepaald eten vlak voor een aanval, waardoor oorzaak en gevolg door elkaar worden gehaald.
Hormonale schommelingen maken vrouwen extra gevoelig voor migraine. Rond de menstruatie, tijdens de overgang of in de stopweek van de anticonceptiepil treden klachten vaak op. Tijdens de zwangerschap merken sommige vrouwen verbetering, terwijl anderen juist meer last krijgen. Na de overgang nemen migraineklachten bij veel vrouwen af.
De oorzaak van een migraineaanval is vaak niet precies aan te wijzen. Soms lijkt een gebeurtenis, zoals een drukke verjaardag, de aanleiding, maar wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Vermijden is daarom niet altijd nodig. Wel kan een gezonde leefstijl helpen om het risico op aanvallen te beperken. Regelmatig slapen en eten, voldoende bewegen en het vermijden van roken, drugs en overmatig alcoholgebruik dragen hieraan bij.
Het bijhouden van een hoofdpijndagboek helpt om inzicht te krijgen in persoonlijke uitlokkers. Door klachten en omstandigheden rond een aanval te noteren, worden patronen zichtbaar.
Behandelmogelijkheden
Migraine is nog niet te genezen, maar er zijn wel middelen om de klachten te verlichten. Specifieke migraine-medicatie, zoals triptanen, kan bij veel mensen een aanval afremmen. Deze middelen werken het beste als ze vroeg worden ingenomen. Als migraine regelmatig terugkomt, kan preventieve medicatie, in overleg met de dokter, worden ingezet om aanvallen te verminderen.
