Uit het verleden van Hengelo: De gloriedagen van Tubantia
HistorieIn deel 90 van de serie ‘Uit het verleden van Hengelo’ neemt Marinus van Rooy ons mee naar het Tubantiaveld.
Regelmatig bereiken mij verzoeken of ik bereid ben een herinnering te schrijven over een onderwerp waar de vrager veel nostalgie bij heeft. Zeer zeker wil ik, indien mogelijk, aan dat verzoek voldoen onder voorwaarde dat ik voldoende van het onderwerp afweet en er een volwaardige foto in mijn archief aanwezig is. Ik ben ervan overtuigd dat ik de 60-70 jarigen er een plezier mee doe en de jongere generatie de opmerking laat maken: “Oh, dat is interessant. Zag het er toen zó uit?”
Op de foto zijn wij aangeland op het einde van de C.T. Storkstraat waar deze overgaat in de Oelerweg. De fotograaf stond in 1918 met de rug naar de fabriek van Stork gekeerd. Links van de foto is de woonwijk het Tuindorp, waar in een der woningen een gevelsteen aanwezig is uit 1912, gelegd door de toen 6-jarige Stork bij het begin van de bouw. Rechts ziet u de spoorlijn Hengelo-Delden met het wisselwachtershuisje en boerderij ‘t Geerdink. Deze boerderij stond bekend als zogenaamde modelboerderij ‘t Geerdink, waar later de Geerdinksweg naar genoemd is. De bouw van het Tuindorp was begonnen en de behoefte werd gevoeld dat een sportveld geen overbodige luxe was. Een stuk grond waar gevoetbald kon worden en andere sportwedstrijden konden worden gehouden werd gevonden tegen de spoorlijn Hengelo-Delden aan. Er was een voetbalclub in Hengelo, Koningin Wilhelmina, die een voetbalveld zocht. Na 1860 kreeg het sportgebeuren een geweldige stimulans door dat het voetbalspel vanuit Engeland naar het vasteland kwam overwaaien. In 1900 werd de naam Wilhelmina veranderd in Tubantia en men trad toe tot de Nederlandse Voetbal Bond (NVB).
De oprichting van Tubantia vond plaats in het Beursgebouw aan de Beursstraat. Deze Beurs was in 1900 het middelpunt van de Hengelose kunst. Hier werd onder andere de Rederijkers Toneelgroep opgericht. Op 8 januari 1921 brandde de Beurs af en op die plaats werd het bankgebouw De Twentse Bank gebouwd, later werd dit de ABN. Tubantia moest op zoek naar een ander clubhuis na de brand en vond dit in Hotel Eulderink tegenover het station. Dit was in 1920 een dure tent. Dit blijkt als ik het archief opensla, dat veel spelers en aanhang bij Stork werkten en daar een goede baan hadden. Ze kregen dan ook snel de naam “Oh, die boortjes mannen” van Tubantia.
Bij veel voetbalclubs uit de regio was het de gewoonte dat een goede speler soms wel 10 à 15 jaar voor die club bleef voetballen, voordat hij zijn schoenen aan de wilgen hing. Door bemiddeling van de club werd hem een geschikt baantje aangeboden. In mijn herinnering kreeg iemand dan onder andere een baan bij Stork of Dikkers aangeboden. Dit alles als dank voor de jarenlange inzet voor de club. Dit is, vooral voor de jongere lezers, ondenkbaar. Het verblijf van Tubantia bij Eulderink waar de clubliederen klonken en na-gevoetbald werd, duurde tot oktober 1944. De nieuwe plaats werd gevonden in Hotel Deters, later radio Oost, aan de Beursstraat/B.P. Hofstedestraat. In 1950 werd het eeuwfeest gevierd bij Deters. Tubantia speelde tot het betaalde voetbal haar intrede deed op dit terrein.
Voor het betaalde voetbal haar intrede deed was de Nederlandse competitie verdeeld in oost, west, zuid, noord. Hieruit werd dan in onderlinge wedstrijden de kampioen van Nederland bepaald. Tubantia werd een semi-professionele club. Toen men gekozen had voor professioneel voetbal. moest men kiezen voor een fusie met de Twentse Profs of met HVV Hengelo. Maar Tubantia bleef Tubantia en werd ingedeeld in de 2e Divisie. De Twentse Profs speelden in het Veldwijk, later het FBK Stadion. In 1967 zei Tubantia het profvoetbal vaarwel en ging als amateur verder.
In 1942-1943 werd het hoofd- en trainingsveld gebruikt door de Duitse soldaten voor sluip- en kruipoefeningen om hun conditie op peil te houden. Op de foto uit 1918 zien wij achter het hoofdveld een houten tribune waar het thuis en uitpubliek kon plaatsnemen. Op een bepaald moment is deze tribune afgevoerd, waar men nu begrijpelijk spijt van heeft. Bij Heracles Almelo is hij bespaard gebleven en tot monument verklaard. Achter de tribune zien wij woningen staan, gelegen aan de Ainsworthstraat en Nachtegaalspad. Aan Hotel ‘t Lansink aan de C.T. Storkstraat hangt een uithangbordje met een nachtegaal erop. Dit herinnert ons aan het buurtcafé ‘t Nachtegaaltje.
In 2025 heeft Tubantia haar 125-jarig bestaan gevierd. Sinds 1983 voetbalt Tubantia op de Bijenkorf aan de Hasseler Es. Op sociaal gebied timmert Tubantia aan de weg. Naast het reguliere voetbal kent Tubantia afdelingen voor jeugd, meidenvoetbal, Walking Football, 35+ en 45+ teams, dart en biljart. Heel bijzonder is het onderdeel voor het G-voetbal.
Wij werpen nog eenmaal een blik op de tribune met het hoofdveld. De herinneringen gaan uit naar alle Tubantianen, hun clubleden in en om ‘t Lansink. Nu is dit veld omgetoverd tot een tennisveld van Hercules. Wij wensen Tubantia nog vele goede sportpresentaties tot voor nu en in de toekomst.
Tot een volgende keer,
Marinus van Rooy
