15 risicofactoren voor dementie op jonge leeftijd geïdentificeerd
Steeds meer jonge mensen krijgen dementie. Uit onderzoek blijkt dat factoren zoals depressie en sociale isolatie hier mogelijk aan kunnen bijdragen. Wetenschappers van Universiteit Maastricht (UM) en de University of Exeter in Engeland hebben 15 risicofactoren geïdentificeerd die in verband staan met een grotere kans op dementie op jonge leeftijd.
Naast iemands sociaaleconomische status en leefstijlfactoren zoals alcoholgebruik en roken, ontdekten wetenschappers ook een duidelijk verband met de mentale gezondheid. Met name sociale isolatie en depressie blijken goede voorspellers van een verhoogd risico om voor het 65e levensjaar dementie te ontwikkelen.
Naar dementie op jonge leeftijd is nog relatief weinig onderzoek gedaan. In Nederland gaat het om ongeveer 15.000 mensen, waar jaarlijks 1.000 tot 1.500 gevallen bijkomen. Dit blijkt uit eerder onderzoek van dezelfde wetenschappers. Vroegtijdige herkenning en de juiste hulp en ondersteuning kunnen de kwaliteit van leven van mensen met dementie op jonge leeftijd verbeteren.
Drijfveer
Voor UM-onderzoeker Stevie Hendriks en haar collega’s van het Alzheimer Centrum Limburg was dit een belangrijke drijfveer om op zoek te gaan naar risicofactoren. “De impact van dementie op jonge leeftijd is heel groot, omdat deze mensen meestal nog een baan, kinderen en een druk leven hebben”, vertelt Hendriks. “Vaak wordt gedacht dat de oorzaak van dementie op jonge leeftijd genetisch is, maar voor veel mensen weten we eigenlijk niet precies wat de oorzaak is. Daarom wilden we in dit onderzoek ook andere risicofactoren onderzoeken.”
Risico en preventie
Voor hun onderzoek maakten de Maastrichtse wetenschappers gebruik van gegevens uit een langlopende cohortstudie uit het Verenigd Koninkrijk, de UK Biobank. Ze analyseerden gegevens van meer dan 350.000 personen, die tussen 2006 en 2021 nauwlettend zijn gevolgd door Britse onderzoekers. Uit die data kwamen 15 risicofactoren naar voren die in meer of mindere mate voorspellers blijken te zijn van een grotere kans op dementie op jonge leeftijd. Sebastian Köhler, hoogleraar Neuroepidemiologie aan de Universiteit Maastricht vertelt: "Naast lichamelijke factoren speelt ook de mentale gezondheid een belangrijke rol bij preventie van dementie. Dit gold al voor de oudere doelgroep, maar dat we dit nu ook terugzien bij jongere mensen was voor mij onverwacht en geeft ons ruimte om het risico ook in deze groep te verkleinen."