Foto:

Stolperstein voor de kleine Henny Cohen

Vrijdag was is het 75 jaar geleden dat Hengelo werd bevrijd. In het kader hiervan heeft burgemeester Schelberg vrijdag een stolperstein gelegd. Dat deed hij samen met Antek Olszanowski van Levend Verleden Oost-Nederland. De Stolperstein werd geplaatst voor baby Hennie Cohen, tussen die van zijn ouders Simon en Malvin Cohen aan de Elzenstraat 3.

Aan de Elzenstraat 3 woonde Simon Cohen die in 1939 trouwde met de uit Roemenië afkomstige Malvin Roth. Voor Simon was dit zijn tweede huwelijk, uit het eerste had hij drie kinderen, Levie Juliette en Izak. Simon Cohen was handelaar in groente en fruit aan de Wolter en Catestraat. Vlak na de Duitse inval weten zijn zoons naar Engeland te ontkomen en zijn dochter duikt onder. Rond 1 oktober 1942 ontvangen veel joden in Hengelo het bericht dat zij zich op 2 oktober moeten melden en dat bericht komt ook bij de Cohens.

Vanaf dat moment is hun geschiedenis niet meer helder. Zij duiken onder dat is zeker. Op 3 december 1942 verschijnt een opsporingsbericht waarin de commissaris van politie aangeeft dat het echtpaar is vertrokken zonder een nieuwe woon of verblijfplaats achter te laten.

Op transport
Laat in de oorlog duikt het echtpaar weer op. Zij zijn gearresteerd en worden in Scheveningen vastgezet. Van daaruit worden ze op 5 september 1943 op transport naar Westerbork gezet. Op dinsdag 8 februari 1944 gaan zij op transport naar Auschwitz. Volgens informatie van Westerbork zijn er alleen van het echtpaar persoonskaarten. Bij vertrek uit Westerbork telt het transport 1015 personen. Bij de aankomst in Auschwitz worden 1016 personen geteld. De namenlijst bevat 1 extra persoon die omschreven wordt als ‘Hennie Cohen geboren 29 juni 1943’. Vrijwel alle aangekomenen gaan rechtstreeks door naar de gaskamer. Op de dodenlijst staan ook Simon en Malvin maar ook Hennie.

Lange tijd is onder historici gedacht dat Hennie Cohen tijdens het transport van Westerbork naar Auschwitz is geboren. Vanwege deze onzekerheid hebben we aan de Elzenstraat 3 wel voor Simon en Malvin Cohen een Stolperstein geplaatst maar niet voor Hennie. Afgelopen jaar echter is door archiefonderzoek van Wim den Oudsten vast komen te staan dat Hennie niet tijdens genoemd transport geboren is. Wij hebben er daarom alsnog voor gekozen om ook voor Hennie Cohen een Stolperstein te plaatsen. De Stolperstein voor Hennie zal tussen die van Simon en Malvin Cohen worden geplaatst.

Jongen of meisje?
Waar komt Hennie vandaan? Het is absoluut zeker dat een joods kind dat geboren is op 29 juni 1943 niet aangegeven kon worden. Het is dan ook nergens in de burgerlijke stand opgenomen. Het is zelfs niet bekend of het een jongen of een meisje was. Zelfs in Westerbork moet dat een dilemma zijn geweest want alle kampbewoners werden ook in het bevolkingsregister opgenomen. In de administratie van Westerbork is geen enkele aanwijzing te vinden.

De naam van Hennie Cohen is in diverse bestanden terug te vinden. De basis voor alle informatie lijken de lijsten uit Auschwitz te zijn omdat overal dezelfde fout wordt gemaakt. In de lijsten van Auschwitz wordt gesproken over Hennie (met i-e) maar elders wordt zij aangeduid als Henny (met Griekse Y). Dat zou wel eens het verschil kunnen maken tussen een jongen en een meisje. Wel wordt overal als geboorteplaats Hengelo aangegeven. Uit onderzoek over joodse onderduikers in Hengelo blijkt niet dat er stiekeme geboortes hebben plaats gevonden. Maar niets is onmogelijk het was per slot van rekening oorlogstijd.

Struikelsteen
Een stolperstein (struikelsteen) is een kleine gedenksteen voor slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Stolpersteine komen meestal in de stoep voor de huizen van waaruit de slachtoffers verdreven en weggevoerd zijn. Het stolpersteine kunstproject is in 1993 ontworpen door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij noemde de stenen stolpersteine omdat je er met je hoofd en hart over struikelt en je moet buigen om de tekst te kunnen lezen.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden