De vijf bronzen beren van Hengelo
AlgemeenHENGELO - Waarom staan er vijf metershoge bronzen beren op de Markt in Hengelo? Wie door het centrum van de stad loopt, kan er niet omheen. De opvallende beelden, genaamd ‘Badgasten’ roepen al jarenlang uiteenlopende reacties op.
De oorsprong van Badgasten ligt in het jaar 2007, toen de gemeente Hengelo een debat hield met inwoners over de toekomst van de binnenstad. De Hengeloërs spraken destijds de wens uit om meer sfeer, kleur en levendigheid op het marktplein te krijgen. Naar aanleiding hiervan werd besloten om een kunstwerk te realiseren. De keuze viel uiteindelijk op een ontwerp van kunstenaars Marjolein Mandersloot en Hans van Wezel, dat door een commissie van bewoners en ondernemers werd uitgekozen vanwege het speelse en toegankelijke karakter.
Het oorspronkelijke ontwerp ging uit van zes beren in en rond een waterbassin, vandaar de titel Badgasten. De kunstenaars dachten dat er op het marktplein al een vijver aanwezig was of zou komen, waarin zij haar beren kon plaatsen. Dat bleek een misverstand. Er was geen bassin, en de gemeente was ook niet van plan er een aan te leggen. Toen bovendien de kosten te hoog bleken, moest één beer worden geschrapt en werd het waterbassin vervangen door twaalf aluminium druppels, blauw gespoten om toch iets van water te suggereren.
Maar waarom nou eigenlijk beren? De sculpturen verbeelden nieuwsgierige beren die zich laten verleiden door de geuren van de markt. Daarnaast verwijst het ontwerp naar het gemeentewapen van Hengelo, waarin een bijenkorf centraal staat. De honinggeur die daar symbolisch vanaf komt, zou de beren aantrekken.
Sinds hun plaatsing op het marktplein in 2012 roepen de beren gemengde reacties op. Sommige mensen vinden het een iconisch kunstwerk, terwijl anderen het misplaatst vinden. Discussies laaiden op over de kosten en het nut van het kunstwerk.
Herinrichting
In 2017 werd besproken dat het marktplein opnieuw zou worden ingericht, waarbij ook een verplaatsing van de beren werd overwogen. In een voorlopig ontwerp kregen twee beren een plek boven op de Brinktoren, twee andere op een lager plateau en de vijfde aan de voet van de toren. Dit plan werd echter nooit uitgevoerd.
Pas in 2022 begon de daadwerkelijke herinrichting van het plein, wat betekende dat de beren tijdelijk moesten verdwijnen. In plaats van ze in een loods op te slaan, werden de beelden verspreid over de stad geplaatst. Zo konden kinderen en ouders deelnemen aan een speurtocht langs de vijf beelden. Eind 2023 keerden de beren terug naar het vernieuwde marktplein: drie in de vijver, één ernaast en één bij de speeltuin. Ook de waterdruppels zijn nog op het marktplein te vinden.
Maar ook na hun terugkomst bleef het kunstwerk onderwerp van gesprek. Eén van de drie beren in de vijver bleek letterlijk aanstootgevend te zijn. Bezoekers die via de stapstenen door de fontein liepen, stootten geregeld hun hoofd tegen het beeld, met zelfs ziekenhuisbezoeken tot gevolg. De gemeente besloot daarop de sculpturen onderling van plaats te laten wisselen om ongelukken te voorkomen. De meer rechtopstaande beer staat nu bij de stapstenen, waar het risico op botsingen kleiner is.
